İzolasyon Trafosu

  • 0

İzolasyon Trafosu

İzolasyon  Trafosu

İzolasyon Trafosu,  primer ve sekonder sargılarının elektriksel olarak birbirinden tamamen yalıtımlı bir şekilde imal edildiği, giriş ve çıkış gerilimlerinin aynı olduğu bir transformatör çeşididir. Sargılar arasında yalıtım olduğu için primer giriş tarafında oluşacak bir hatanın sekonder tarafını etkilememesi amacıyla kullanılır. Genelde hamam, ıslak zeminler, hastaneler, gemiler gibi tehlikenin yüksek olduğu yerlerde kullanılır. Sekonder ve primeri arasında elektriksel bağlantı olmadığı için elektrik çarpması ihtimalini zayıflatır. Şehir şebekesinde oluşan  manyetik kirliliğin, hassas yüklere aktarılmasını önlemek için düşük güçlü ve hassas cihazların bulunduğu yerlerde kullanılır.

İzolasyon transformatörleri ekstra maliyet getireceği için genellikle güç devrelerinde tercih edilmez. Daha hassas yüklerin bulunduğu kumanda devrelerinde izole trafolar kullanımı daha yaygındır.

İzolasyon transformatörlerinde giriş ve çıkış arasında elektriksel bir bağlantı yoktur. Elektrik her zaman kaynağına dönmek ister teorisini göz önüne aldığımızda izole trafo çıkışında uçlardan bir tanesine dokunmak, elektrik çarpması olayını meydana getirmemelidir.  Ancak her zaman çalışma yaparken tüm riskler varmış gibi düşünerek gerekli önlemler alınmalıdır. İzole trafo çıkışında tek uca dokunmada çarpılma riski olmasa bile iki uca aynı anda dokunma olursa tehlike oluşur ve elektrik çarpması olur.

Aşağıda gemiler için örnek bir kullanıma yer verilmiştir. Gemi izole trafo kullanıldığı için enerjiyi aldığı sahil kısmından izole olmuş durumdadır.


  • 0

Kuru Tip Trafolar

Kuru Tip Trafolar

Kuru tip trafolar,  manyetik devresi ve sargıları tamamen dökme reçine içinde bulunan transformatörlerdir.  Yağlı  tip trafolarda yağın görevlerinden yalıtım bu reçine tarafından yapılırken soğutma için genellikle doğal soğutma (AN) kullanılır. İhtiyaca göre değerlendirilip bazı durumlarda fan ile soğutma da kullanılmaktadır.   Son dönemler de reçine teknolojisinin gelişmesiyle ilk üretime başladıkları yıllarda 10 kv seviyelerinde tercih edilen kuru tip trafolar artık 36 kv dahil yaygın bir kullanım alanına ulaşmaktadır.

Kuru Tip Transformatörlerin Avantajları,

  • Reçine trafonun içene vakum altınsa yerleştirilerek sargıların en derinlerine kadar ulaşması sağlanır. Böylece sargılar neme karşı korunmuş olur ve trafonun ömrü uzar.
  • Kuru tip trafolar, atmosfere yağ ve zehirli gazlar bırakmaz, dolayısıyla çevreye zararları yoktur.
  • Yalıtımda kullanılan reçine, kolay tutuşmayan, yangına karşı dayanıklı ve arka maruz kaldığında bile zehirli gaz yaymayan özelliklerdedir. Dolayısıyla kuru tip trafolar, yangına karşı dayanımlıdır.
  • Nemli ve kirli ortamlarda kullanıma uygundur.
  • Tamamen reçine kaplı olduğu için oluşturdukları gürültü seviyeleri düşüktür.
  • Daha küçük yapılı oldukları için daha az yer kaplarlar ve kurulum aşamasında maliyet olarak daha uygundurlar.
  • Muhafaza kullanılarak insanların  yoğun olarak bulunduğu ortamlarda kullanmak mümkündür.

 

  • Muhafazalı Kuru Tip Trafo

    Muhafazalı Kuru Tip Trafo

Kuru tip trafolar; nem, toz gibi dış etkilere dayanıklı olduğu, tamamen reçine içinde ve iyi yalıtımlı olduğu, reçine sayesinde yangına karşı korumalı olduğu gibi özellikleri düşünüldüğünde, okul, hastane gibi yoğun insan yaşayan yerlerden, barajlar, hava alanları, demir yolları gibi zorlayıcı ortamlara kadar pek çok yerde kullanıma uygundur.

Kuru tip trafolarda kademe değiştirme işlemi yağlı tip trafolarda olduğu gibi kazanın üstünde bulunan bir kumanda mekanizması ile değil, yüksek gerilim sargılarının yan tarafında bulunan civatalı bağlantılar ile değiştirilir. Trafo tanıtım kartı üzerinde hangi kademenin hangi şekilde bağlanacağı ve kademelerde voltaj değerleri gözükmektedir. Bu bilgiler eşliğinde yapılan hesaplamalar sonucu trafonun hangi kademe de olması gerektiği bulunur. Yine trafo tanıtım kartında yer alan bilgilere göre bu kademe için gerekli bağlantı yapılarak kademe değiştirilmiş olur. Önemli olan nokta ise trafoya müdahale etmeden önce enerjinin kesilmesi ve gerilim dedektörü yardımıyla enerjinin olmadığının kontrol edilmesi olacaktır. Unutmamak gerekir ki yapacağımız işlem ne olursa olsun ilk önceliğimiz iş güvenliği olsun…


  • 0

Yağlı Tip Trafolar

Yağlı Tip Trafolar

Transformatörler (Trafolar) temel olarak iki çeşittir,  yağlı tip ve kuru tip trafolar. Yağlı tip trafolarda sargılar tamamen yağın içindedir, kuru tip trafolarda ise sargılar etrafında dökme reçine bulunmaktadır.

Yağlı tip trafolar kendi içlerinde iki çeşide ayrılır; Hermetik tip yağlı trafo, genleşme tanklı yağlı trafo.

Hermetik tip trafolar atmosfere kapalıdır. İmal edildiği aşama da fabrika da yağı doldurularak, basınç seviyesi ayarlanıp müşteriye teslim edilir. Herhangi bir şekilde yağ tıpası açılmamalı, yağın basıncını değiştirebilecek hiçbir şey yapılmamalıdır. Yağ kaçağı, sızıntı gibi bir durumda yetkili servisten yardım alınmalıdır. Bu tip trafoların kullanılacağı yerin denizden yüksekliğine göre yağ basıncı ayarlaması yapıldığı için trafo siparişi verirken bu değere dikkat edilmelidir. (Genelde denizden 1000 m yükseğe kadar olan yerlere ayarlı olarak üretilir. Ekstra durumlar için üretici ile temas kurmak gerekir.) Hermetik tip trafolar atmosfere tamamen kapalıdır. Bu durumun avantajı olarak aşırı nemli yerlerde tercih edilebilir.

Genleşme tanklı trafolar, yağlı tip trafoların genleşme tanklı olanlarında, gövde içinde ısınan  yağ yükselerek genleşme tankında toplanır. Bu tür transformatörler atmosfere açıktır, dolayısıyla ortamın nemi gibi dış etkilerden etkilenebilir. Bu nedenle periyodik kontrollerinin yapılması önemlidir. Ayrıca koruma önlemleri olarak nem alıcı (Silikajel) gibi önlemler kullanılır.

Trafolarda kullanılan yağlar, hem yalıtım hem soğutma görevleri görür. Bu nedenle çok önemli olan yağlar kesinlikle standartlara uygun özelliklerde olmalı ve periyodik kontrollerde yağdan örnek alınarak, aynı özelliklerini koruyup korumadığı gerekli testler ile anlaşılmalıdır.

Transformatörlerde kullanılan başlıca koruma düzenekleri aşağıda anlatılmaktadır,

  1. Buşingler, Trafolarda sargı uçları uluslar arası standartlara göre üretilen buşinglerle trafo kapağı üzerine çıkarılmaktadır.
  2. Yağ Seviyesi Göstergesi, Trafo da bulunan yağ seviyesini gösteren bu gösterge sürekli takip altında tutulmalı, yağ seviyesinde oluşacak aşırı azalma veya yükselmelerde sebepler araştırılmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.
  3. Buchholz (Gaz toplama ve Alarm) Rölesi, trafo içinde ark veya deşarjlarda oluşan gazları toplar. Genleşme tanklı trasnformatölerde kullanılır. Belirli bir seviyede gaz toplanırsa ikaz verir, gaz seviyesi yükselmeye devam ederse açma yapabilir.
  4. Yağ Sıcaklık Göstergesi, trafo içinde ki yapın sıcaklık seviyesini gösterir. Genellikle trafo kapağının üstünde kullanılır.  İkaz ve açma sınırları belirlenir. Sıcaklığın çıktığı en yüksek değeri gösteren bir işaret oluşturur.
  5. Kademe Değiştirici, trafonun kapağının üstünde  bulunan bir kumanda ile yüksek gerilim sargılarına yerleştirilen bir ayarlama mekanizmanın kontrol edilebilmesini sağlayan  sistemdir. Genellikle yüksüz kademe değiştiriciler kullanılır. Bu durumda trafonun enerji kesilerek, kapak üstündeki çevirme kumandası ile gerekli değişiklik yapılır. Hangi kademenin kullanılacağı, transformatör etiketi üzerinde belirtilen gerilim seviyesi-kademe göstergelerine göre yapılır. Enerjinin kesilmesinin istenmediği yerlerde yük altında kademe değiştiriciler kullanılabilir. Ancak bu sistem maliyeti çok artırdığı için genelde dağıtım trafoları için tercih edilmez.
  6.  Nem Alıcı- Hava Kurutucu (Silika Jel), nem alıcı veya hava kurutucu olarak tanımlanan, silikajel olarak da söylenen önlem genleşme tanklı transformatörlerde kullanılır. Silikajel miktarı yağ miktarına, dolayısıyla trafo gücüne bağlı olarak değişir. Silikajel periyodik olarak kontrol edilmeli, rengi değişmeye başladığında yenilenmelidir.  Görevi genleşme tankında oluşabilecek tozu ve nemi tutarak, yalıtım malzemelerine ve yağa zarar vermesini engellemektir.
  7. Hermetik Koruma Rölesi, 630 kva ve daha büyük güçlü hermetik tip trafolarda kullanılan bu röle; termometre, yağ göstergesi ve buchholz  rölesinin görevlerini barındırır.

ELEKTRİK PROJE ÇİZİMİ

Reklam Alanı

Site içi Arama

EN ÇOK OKUNANALAR

Reklam Alanı
Reklam Alanı
Reklam Alanı
Reklam Alanı